Gözde Işık Çakması Ne Zaman Tehlikelidir?

Gözde aniden beliren parlak ışıklar, şimşek çakması gibi kısa süreli parlamalar veya karanlıkta fark edilen ani ışık hissi birçok kişide endişeye neden olur. Bu durum bazen geçici nedenlerle oluşabiliyor. Fakat bazı hastalarda retina açısından önemli bir uyarı belirtisi olabilir.

Özellikle ışık çakması yeni başladıysa, tek gözde fark ediliyorsa, giderek artıyorsa ya da sinek uçuşması ve perde hissiyle birlikte görülüyorsa göz muayenesi geciktirilmemelisiniz.

Gözde Işık Çakması Nedir?

Gözde ışık çakması, dışarıda gerçek bir ışık kaynağı olmadığı halde kişinin flaş, kıvılcım, şimşek, parlak çizgi veya ani ışık parlaması görmesi durumudur. Tıp dilinde bu durum fotopsi olarak isimlendirilir.

Işık çakması her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmesede, bazı durumlarda gözün arka kısmında yer alan retina tabakasının uyarılmasıyla ortaya çıkabilir. Bu nedenle özellikle yeni başlayan ışık çakmaları dikkate alınmalıdır.

Gözde Işık Çakması Neden Olur?

Gözde ışık çakmasının farklı nedenleri olabilir. Bu nedenler her hastada farklılık gösterebiliyor. Göz içindeki vitreus jelinin yaşla birlikte değişmesi ve retinayı çekmesi, kişide ışık çakması hissine yol açabilir.

Bazı hastalarda ise ışık çakması, retina yırtılması veya retina dekolmanı gibi daha ciddi retina hastalıklarıyla ilişkili olabiliyor. Özellikle ışık çakmasına gözde uçuşan cisimler görme ya da görme alanında ani perde inmesi eşlik ediyorsa retina açısından daha dikkatli değerlendirme yapılması gerekir.

Işık çakmasının hangi nedenden kaynaklandığı yalnızca şikâyete bakılarak anlayamayız. Bunun için gözün arka tabakasını, yani retinayı ayrıntılı şekilde değerlendirilmemiz gerekir.

Işık Çakması Ne Zaman Tehlikeli Kabul Edilir?

Her ışık çakması aynı derecede risk oluşturmaz. Fakat bu belirti bazı durumlarda retina açısından daha dikkatli ele alınmalıdır. Aşağıdaki durumları yaşıyorsanız göz muayenesini geciktirmemenizi öneririm:

Işık çakması aniden başladıysa
Tek gözde belirgin şekilde hissediliyorsa
Sinek uçuşmalarıyla birlikte ortaya çıktıysa
Gözde uçuşan cisimlerin sayısı kısa sürede arttıysa
Görme alanında perde, gölge veya kararma hissi varsa
Görmede azalma ya da bulanıklık eşlik ediyorsa
Göz travması sonrası başladıysa
Daha önce retina yırtığı veya retina dekolmanı öyküsü varsa
Yüksek miyopi mevcutsa
Katarakt ameliyatı sonrası yeni fark edildiyse

Bu belirtiler retina yırtığı veya retina dekolmanı açısından değerlendirme gerektirebilir. Böyle bir durumda “geçer” diye beklemek yerine göz hastalıkları uzmanına başvurmak daha güvenli olur.

Işık Çakması ve Sinek Uçuşması Birlikte Görülürse Ne Anlama Gelir?

Işık çakmasına siyah noktalar, iplikçikler, örümcek ağına benzer görüntüler veya hareket eden gölgeler eşlik ediyorsa retina muayenesi olmanız daha cidi göz hastalıklarının oluşmasının önüne geçebilir.

Bazı kişilerde uçuşmalar uzun süredir vardır ve değişiklik göstermeyebilir. Süreklilik gösteren bu durum acil bir durum anlamına gelmeyebilir. Ancak uçuşmalar yeni başladıysa, kısa sürede artmışsa veya ışık çakmasıyla birlikte ortaya çıktıysa daha dikkatli olunmalıdır.

Bu durumda amaç, retinada yırtık, kanama veya ayrılma olup olmadığını kontrol etmektir. Özellikle yeni başlayan sinek uçuşmaları, ışık çakmasıyla birlikte olduğunda dikkate alınmalıdır.

Işık Çakması Retina Yırtığı Belirtisi Olabilir mi?

Bazı hastalarda ışık çakması retina yırtığının erken belirtisi olabilir. Göz içindeki vitreus jelinin retinayı çekmesi, kişi tarafından ışık çakması şeklinde algılanabilir. Bu çekinti bazı hastalarda retina yırtığına yol açabiliyor.

Retina yırtılması erken dönemde fark edilirse bazı hastalarda argon lazer tedavisiyle yırtığın ilerlemesi engellenmeye çalışılır. Ancak her hastada süreç aynı olmaz.Tedavi yöntemi ve kararı mutlaka muayene bulgularına göre verilir.

Işık Çakması Retina Dekolmanı Belirtisi Olabilir mi?

Işık çakması tek başına retina dekolmanı anlamına gelmez. Ancak ışık çakmasına görme alanında perde, gölge, kararma veya ani görme azalması eşlik ediyorsa retina dekolmanı olabilir.

Retina dekolmanı, retinanın yerinden ayrılmasıdır ve görme kaybı riski nedeniyle zamanında değerlendirilmesi gereken ciddi bir göz hastalığıdır. Bu nedenle ışık çakmasıyla birlikte perde inmesi hissi veya görme alanında koyulaşma varsa gecikmeden muayene olmanızı öneririm.

Migren Kaynaklı Işık Çakması ile Retina Kaynaklı Işık Çakması Aynı mıdır?

Migren atağı sırasında; da parlak şekiller, zikzak çizgiler, ışıklı alanlar veya geçici görsel dalgalanmalar görülebilir. Bu tür görsel belirtiler çoğu zaman belirli bir süre içinde kaybolur.

Retina kaynaklı ışık çakması ise özellikle tek gözde fark ediliyorsa, uçuşmalarla birlikteyse veya perde hissi eşlik ediyorsa daha dikkate alınmalıdır. Kişi bu ayrımı kendi başına güvenilir şekilde her zaman yapamayabilir. Bu nedenle yeni başlayan, alışılmışın dışında gelişen veya başka görme şikâyetleriyle birlikte olan ışık çakmalarında göz muayenesi önemlidir.

Kimler Daha Dikkatli Olmalı?

Bazı kişilerde ışık çakması daha çok dikkate alınmalıdır. Daha dikkatli olması gereken kişileri:

Yüksek miyopisi olanlar,
Daha önce retina yırtığı geçirenler,
Diğer gözünde retina problemi olanlar,
Ailesinde retina dekolmanı öyküsü bulunanlar,
Göz travması geçirenler,
Katarakt ameliyatı olmuş kişiler,
Ani başlayan yoğun uçuşma şikâyeti olanlar olarak sıralayabiliriz.

Bu kişilerde ışık çakması yeni başladıysa veya giderek artıyorsa retina değerlendirmesi yapılmalıdır.

Tanı İçin Hangi Muayene Yapılır?

Gözde ışık çakması şikâyetinde öncelikle ayrıntılı göz muayenesi yapılır. Görme keskinliği değerlendirilir, gözün ön ve arka yapıları incelenir. Retinanın daha iyi incelenebilmesi için çoğu zaman damlalı göz dibi muayenesi gerekir. Bu muayenede retina yırtığı, kanama, vitreus değişiklikleri veya retina dekolmanı açısından değerlendirme yapılır.

Göz doktoru gerekli görülürse OCT, yani göz tomografisi veya farklı retina tetkikleri de isteyebilir. Hangi testin gerekli olduğuna hastanın şikâyetine ve muayene bulgularına göre karar verilir.

Tedavi Nasıl Planlanır?

Gözde ışık çakmasının tedavisi, altta yatan nedene göre değişiklik gösterir. Bazı hastalarda retina yırtığı veya dekolman saptanmaz ve yalnızca takip önerilebilir. Bazı hastalarda ise retina yırtığı, kanama veya dekolman gibi tedavi gerektiren durumlar tespit görülebilmektedir.

Retina yırtığı saptanırsa lazer tedavisi gündeme alınabilir. Retina dekolmanı varsa cerrahi tedavi (vitrektomi) gerekebilir. Ancak bu kararlar her hastada muayene bulgularına göre ayrı ayrı verilir.

Özet olarak, ışık çakması yaşayan kişinin kendi kendine neden belirlemeye çalışması doğru değildir. Özellikle yeni başlayan, artan veya başka görme şikâyetleriyle birlikte olan ışık çakmalarında retina muayenesi yapılması uygun olur.

Gözde ışık çakması her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmesede; yeni başlaması, tek gözde belirgin olması, uçuşmalarla birlikte görülmesi veya perde hissi eşlik etmesi durumunda retina açısından önemli bir uyarı olabilir. Erken değerlendirme, retina yırtığı ve retina dekolmanı gibi durumların zamanında fark edilmesi açısından önemlidir.